{"id":103,"date":"2021-05-05T19:55:34","date_gmt":"2021-05-05T17:55:34","guid":{"rendered":"http:\/\/serwer2038463.home.pl\/home\/citydruk\/domains\/arbormundi.pl\/public_html\/?page_id=103"},"modified":"2021-06-06T19:58:43","modified_gmt":"2021-06-06T17:58:43","slug":"kultura","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/arbormundi.pl\/?page_id=103","title":{"rendered":"Kultura ludowa"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tHinduizm \u2013 kr\u00f3tki rys historyczny\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t2 wrze\u015bnia 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

(Tekst zamieszczam jako swoiste wprowadzenie do artyku\u0142\u00f3w bardziej szczeg\u00f3\u0142owych, dotycz\u0105cych wybranych fragment\u00f3w indyjskiej, przebogatej tradycji kulturowej). Patrz\u0105c na z\u0142o\u017cone zjawisko, jakim jest wiod\u0105ca religia Indii – hinduizm, w kt\u00f3rym wiele r\u00f3\u017cnorodnych nurt\u00f3w przenika si\u0119 i uzupe\u0142nia albo egzystuje obok siebie nie, wykluczaj\u0105c si\u0119 wzajemnie, \u0142atwo dostrzec trudno\u015bci definicyjne. Setki, a nawet tysi\u0105ce lat rozwoju i przemian kultury indyjskiej sprawia, \u017ce fenomen o nazwie hinduizm wymyka si\u0119 prostym opisom, a widzie\u0107 go statycznym i niezmiennym wydaje si\u0119 takim samym b\u0142\u0119dem, jak okre\u015blanie go w kategoriach historyzmu (w europejskim rozumieniu tego terminu). Hindusi bowiem nigdy nie przywi\u0105zywali wagi do historii, przynajmniej w<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tO chrze\u015bcija\u0144stwie w Indiach s\u0142\u00f3w kilka\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t19 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Kiedy par\u0119 lat temu papie\u017c Jan Pawe\u0142 II odwiedzi\u0142 Indie, w mediach nag\u0142o\u015bniono protest sporej grupki hinduist\u00f3w przeciwko tej wizycie. Czy tym protestom nale\u017cy si\u0119 dziwi\u0107? Owszem – Indie, z wielk\u0105, nieobj\u0119t\u0105 religi\u0105 zwana hinduizmem, zawsze tolerancyjne, od jakiego\u015b czasu nie mog\u0105 poradzi\u0107 sobie z ekscesami grupek fanatyk\u00f3w, kt\u00f3rzy zreszt\u0105 zdolne s\u0105 posuwa\u0107 si\u0119 do daleko bardziej gro\u017anych dzia\u0142a\u0144 ni\u017c protesty przeciw papie\u017cowi. Ale mo\u017ce warto przyjrze\u0107 si\u0119 bli\u017cej, jak kszta\u0142towa\u0142y si\u0119 relacje mi\u0119dzy mieszka\u0144cami subkontynentu a krzewicielami chrze\u015bcija\u0144skiej religii, te zw\u0142aszcza, kt\u00f3re zasadza\u0142y si\u0119 na zasadach podboju, indoktrynacji \u015bwiatopogl\u0105dowej, przymusowej chrystianizacji (czy\u017c nie tu mog\u0105 tkwi\u0107 urazy strony indyjskiej,<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tMa\u0142\u017ce\u0144stwo w staro\u017cytno\u015bci. Kilka uwag, kilka w\u0105tk\u00f3w\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t16 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Androgyn, czyli po\u0142owa i ca\u0142o\u015b\u0107 Kiedy m\u00f3wimy o swoim m\u0119\u017cu lub \u017conie, wci\u0105\u017c jeszcze u\u017cywamy romantycznego okre\u015blenia \u201emoja druga po\u0142owa\u201d. Jak wiele okre\u015ble\u0144, kt\u00f3rymi pos\u0142ugujemy si\u0119 na co dzie\u0144 nie my\u015bl\u0105c przecie\u017c o ich \u017ar\u00f3d\u0142ach, tak i ono posiada d\u0142ug\u0105 histori\u0119. A jest to historia zas\u0142uguj\u0105ca na uwag\u0119 \u2013 c\u00f3\u017c bowiem mo\u017ce by\u0107 bardziej zwi\u0105zane z kondycj\u0105 ludzk\u0105, ni\u017c obrazy i mitologemy, kt\u00f3re m\u00f3wi\u0105 nam o czym\u015b, co dotyczy wszystkich, jak Narodziny czy \u015amier\u0107? No i – ma\u0142\u017ce\u0144stwo. Powiedzmy na pocz\u0105tku o obrazie androgyna. Mity i ikonografia pochodz\u0105ce z pradawnych czas\u00f3w to nic innego, jak wyra\u017canie pewnych intuicji za pomoc\u0105<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tKult \u201e\u015bwi\u0119tej krowy\u201d – jak to naprawd\u0119 jest?\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t14 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

(Tekst napisany dawno temu i drukowany bodaj\u017ce w „Nie z tej Ziemi”, nieistniej\u0105cym ju\u017c periodyku) \u0141a\u017c\u0105 po bazarach, wyskubuj\u0105c co smakowitsze k\u0105ski, wa\u0142\u0119saj\u0105 si\u0119 bezkarnie pomi\u0119dzy straganami, a gdy snuj\u0105c si\u0119 leniwie stan\u0105 na ulicy, ruch uliczny zatrzymuje si\u0119 i nikt ich nie \u015bmie odgoni\u0107… O kim mowa? Oczywi\u015bcie o \u201e\u015bwi\u0119tych krowach\u201d w Indiach! Mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce mit \u015bwi\u0119tej krowy utrwalony w relacjach turyst\u00f3w przy\u0107mi\u0142 nawet prawdziw\u0105 mitologi\u0119 zwi\u0105zan\u0105 z tym zwierz\u0119ciem – dlatego te\u017c naros\u0142o wok\u00f3\u0142 \u015bwi\u0119tej krowy sporo nieporozumie\u0144 i fa\u0142szywych opinii, za\u015b Hindusi postrzegani s\u0105 jako nierozumni fanatycy – jak to: czci\u0107 krow\u0119!? Niedawno [tekst pochodzi z<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tUczty rytualne\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t12 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Czy aby nie wydaje nam si\u0119, ca\u0142kiem zreszt\u0105 bezzasadnie, \u017ce to, co zwi\u0105zane ze sfer\u0105 sacrum dotyczy\u0107 musi z definicji tego, co najwznio\u015blejsze, najbardziej subtelne? Co, je\u015bli powiedzie\u0107, \u017ce sakralne mo\u017ce by\u0107 np. jedzenie, tak – zdawa\u0142oby si\u0119 \u2013 banalna, codzienna czynno\u015b\u0107, s\u0142u\u017c\u0105ca li tylko celowi pragmatycznemu, w najbardziej oczywistej formie s\u0142u\u017c\u0105ca po prostu temu, by nie umrze\u0107 z g\u0142odu? A jednak to nasza, kulturowo uwarunkowana mentalno\u015b\u0107 ka\u017ce nam tak widzie\u0107 spraw\u0119, sakralne jednak mo\u017ce by\u0107 niemal wszystko, zale\u017cnie  od tego tylko, co za sakralne uznaj\u0105 ludzie danej zbiorowo\u015bci. To wygl\u0105da na bana\u0142, jednak cz\u0119sto jest zapominane. W niniejszym tek\u015bcie<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\t\u015aambhala \u2013 cudowna kraina buddyzmu\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t3 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Je\u015bli b\u0119dziemy przegl\u0105da\u0107 cho\u0107by pobie\u017cnie mity z r\u00f3\u017cnych cz\u0119\u015bci \u015bwiata, to zauwa\u017camy, \u017ce cz\u0119sto pojawiaj\u0105 si\u0119 w nich opisy rozmaitych cudownych krain w rodzaju raju, niebia\u0144skich ogrod\u00f3w, wysp szcz\u0119\u015bliwych i podobnych, zgo\u0142a niezwyk\u0142ych miejsc. Ich powszechno\u015b\u0107 \u015bwiadczy, \u017ce dotykaj\u0105 wa\u017cnego dla ludzi problemu \u2013 w nich bowiem wyra\u017ca si\u0119 ustawiczna t\u0119sknota za lepszym \u015bwiatem, gdzie nie by\u0142oby trosk, chor\u00f3b ani b\u00f3lu, tylko harmonia dope\u0142niana przez pi\u0119kny krajobraz, niezwyk\u0142e i \u0142agodne zwierz\u0119ta, czy te\u017c czarowne budowle z kunsztownie zdobionymi komnatami. I cho\u0107 mo\u017cna we wszystkich takich opowie\u015bciach znale\u017a\u0107 wsp\u00f3lny rdze\u0144, to jednak r\u00f3\u017cni\u0105 si\u0119 one mi\u0119dzy sob\u0105 o tyle, o ile<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t