{"id":94,"date":"2021-05-05T19:53:23","date_gmt":"2021-05-05T17:53:23","guid":{"rendered":"http:\/\/serwer2038463.home.pl\/home\/citydruk\/domains\/arbormundi.pl\/public_html\/?page_id=94"},"modified":"2021-06-06T19:57:30","modified_gmt":"2021-06-06T17:57:30","slug":"swiaty","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/arbormundi.pl\/?page_id=94","title":{"rendered":"\u015awiaty staro\u017cytne"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tMinos \u2013 jeden czy wielu? \u00a0Od prawieku do katastrofy na Santorynie. Cz I\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t27 grudnia 2025\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Zapewne wszystkim Europejczykom wiadomo, \u017ce to pewna fenicka ksi\u0119\u017cniczka z greckiego mitu da\u0142a nazw\u0119 naszemu kontynentowi, nosi\u0142a bowiem imi\u0119 Europa. \u00a0W zamierzch\u0142ych czasach\u00a0zosta\u0142a porwana przez Zeusa na Kret\u0119 i zosta\u0142a matk\u0105 kr\u00f3la Minosa. Jednak mniej powszechnie wiadomo, \u017ce nieraz opatrywano Minosa przydomkiem, kt\u00f3ry brzmia\u0142Asterios. Z Minosem \u0142\u0105czy si\u0119 oczywi\u015bcie r\u00f3wnie\u017c powszechnie znana opowie\u015b\u0107 o Tezeuszu, Ariadnie, labiryncie i p\u00f3\u0142-byku p\u00f3\u0142-cz\u0142owieku Minotaurze. A doda\u0107 nale\u017cy, \u017ce \u201ebyk Minosa\u201d (a w\u0142a\u015bnie to znaczy Mino-taur) w greckim pi\u015bmiennictwie opatrywany bywa\u0142 mianem Taurominos, ale te\u017c… Asterios. W jednym z mit\u00f3w dotycz\u0105cym \u00a0Minosa pojawia si\u0119 w\u0105tek postaci uwa\u017canej za kr\u00f3la Krety przed Minosem, a zwanej\u2026<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tPodobie\u0144stwa  \u201ena pierwszy rzut oka\u201d \u2013 przypadek, zapo\u017cyczenie czy wsp\u00f3lne \u017ar\u00f3d\u0142o?\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t26 marca 2022\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Kwestia postawiona w tytule jest ogromna i oczywi\u015bcie nie da si\u0119 jej uj\u0105\u0107 w kr\u00f3tkim artykule; mnie jednak bardziej zale\u017cy na jej postawieniu, by u\u015bwiadomi\u0107 sobie, ile jeszcze tajemnic znajdujemy w przesz\u0142o\u015bci, ni\u017ali na rozstrzygni\u0119ciu – kt\u00f3re zreszt\u0105 nigdy nie by\u0142oby jednoznaczne. Wszak przywo\u0142ane w tytule procesy zachodz\u0105 nie z osobna, ale razem, w zale\u017cno\u015bci od zachodz\u0105cych zmian spo\u0142ecznych albo klimatycznych (np. susza wywo\u0142uje migracje, a te z kolei \u2013 zmiany kulturowe). Jakby nie by\u0142o, badania nad interesuj\u0105cym mnie okresem historycznym i kr\u0119gami kulturowymi (III tys. p.n.e. i pas kultur od Krety minojskiej po Indie p\u00f3\u0142nocno-zachodnie) trwaj\u0105 i otrzymujemy coraz<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tPrehistoryczny Wielki Potop\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t31 sierpnia 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Rok 10 000 p.n.e.? O wiek\u00f3w tocz\u0105 si\u0119 spory na temat: jak rozwija si\u0119 ludzka historia? \u2013 czy jej rozw\u00f3j przebiega na zasadach ewolucji, spokojnego i r\u00f3wnomiernego przyrostu np. wiedzy, czy te\u017c przeciwnie, katastrofy bior\u0105 niejako \u201eczynny\u201d udzia\u0142 w losach cz\u0142owieka i budowanych przez niego cywilizacji. I nie tylko cz\u0142owieka rzecz jasna; przypominam p\u00f3\u0142\u017cartem, \u017ce wszak co do przyczyny zag\u0142ady dinozaur\u00f3w, panuje niemal ca\u0142kowity konsensus w \u015brodowisku badaczy – przyczyn\u0105 ich wymarcia by\u0142a katastrofa, uderzenie asteroidy w powierzchni\u0119 ziemi. Nikt nie neguje te\u017c  katastrofy na morzu \u015ar\u00f3dziemnym i Czarnym \u2013 ostatnie rewelacje o wielkim potopie s\u0105 chyba znane wszystkim, szczeg\u00f3lnie, \u017ce<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tSzkic o \u015bmierci na Krecie minojskiej (ze szczeg\u00f3lnym uwzgl\u0119dnieniem Fourni)\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t4 sierpnia 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Uwagi wprowadzaj\u0105ce O osadnictwie na Krecie sporo ju\u017c wiadomo, zatem jedynie skr\u00f3towo nale\u017cy przypomnie\u0107, \u017ce pierwsze osady powsta\u0142y tam w okresie neolitu ok. 6000 p.n.e. Stale zamieszka\u0142e by\u0142o Knossos, potem osady rozprzestrzeniaj\u0105 si\u0119 w pobli\u017cu. Tak\u017ce w okolicach Archanes nie tak dawno [tekst pisany w latach 90. XX w.] znaleziono dowody na istnienie osadnictwa z tego samego okresu. Osadnicy znali spos\u00f3b wyrobu cegie\u0142, kt\u00f3ra to umiej\u0119tno\u015b\u0107 niew\u0105tpliwie zosta\u0142a przywieziona przez przybyszy dobrze znaj\u0105cych ten wynalazek \u2013 zatem z Mezopotamii, Kanaanu lub z Anatolii; jeszcze domostwo w Vassiliki, tzw. czerwony domek, cz\u0119\u015bciowo wzniesione zosta\u0142o z cegie\u0142, potem jednak u\u017cywano jako budulca<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tCywilizacja Doliny Indusu. Cz\u0119\u015b\u0107 II\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t31 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Cz\u0119\u015b\u0107 II. Miasta cywilizacji Indusu w opowie\u015bciach mitycznych Motyw Tripuri Mitem zawieraj\u0105cym zapewne echa walk o opanowanie ziem nale\u017c\u0105cych do ludu kultury Indusu jest opowie\u015b\u0107 o zburzeniu Tripuri \u2013 pot\u0119\u017cnego miasta asur\u00f3w. Zanim przejdziemy do streszczenia tej konkretnej opowie\u015bci, dodajmy, \u017ce w indyjskiej mitologii rozrzuconych wzmianek o wielkich miastach zachowa\u0142o si\u0119 wi\u0119cej i najpewniej jest to \u015blad po niezwyk\u0142ych miastach kultury Indusu. Na przyk\u0142ad ta: istnia\u0142o pi\u0119kne miasto zbudowane na platformie pomi\u0119dzy niebem i ziemi\u0105, zwane Saubha. Jego kr\u00f3lem by\u0142 Hari\u015b\u0107andra (\u201e\u0107andra\u201d znaczy \u201eksi\u0119\u017cyc\u201d). Kr\u00f3l pochodzi\u0142 z dynastii s\u0142onecznej (Hari mo\u017ce znaczy\u0107 \u201es\u0142o\u0144ce\u201d), by\u0142 synem Trisanku, a ojcem Ruhidasy (por.<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tCywilizacja Doliny Indusu. Cz\u0119\u015b\u0107 I\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t30 lipca 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

I. Cywilizacja Indusu a mity indyjskie M\u00f3wi\u0105c o wielkich cywilizacjach staro\u017cytno\u015bci, najcz\u0119\u015bciej ma si\u0119 na my\u015bli Egipt, Sumer czy Grecj\u0119, jako \u017ce rozwija\u0142y si\u0119 one stosunkowo niedaleko, je\u015bli por\u00f3wna\u0107 inne wielkie i prastare centra cywilizacyjne, takie jak Chiny, Indie lub Ameryk\u0119 przedkolumbijsk\u0105. Warto jednak pami\u0119ta\u0107, \u017ce jedn\u0105 z najwi\u0119kszych cywilizacji stworzy\u0142y ludy zamieszkuj\u0105ce subkontynent indyjski. Mowa oczywi\u015bcie o tzw. cywilizacji Harappy lub wedle drugiej nazwy – cywilizacji Doliny Indusu rozwijaj\u0105cej si\u0119 od III tys. p.n.e., w tym samym zatem czasie, co kultury w Mezopotamii (Sumer, Akad etc.) i Egipcie, a zajmuj\u0105cej obszar wi\u0119kszy ni\u017c obie wymienione razem wzi\u0119te! (Dzi\u015b w<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t