{"id":96,"date":"2021-05-05T19:53:41","date_gmt":"2021-05-05T17:53:41","guid":{"rendered":"http:\/\/serwer2038463.home.pl\/home\/citydruk\/domains\/arbormundi.pl\/public_html\/?page_id=96"},"modified":"2021-06-06T19:57:48","modified_gmt":"2021-06-06T17:57:48","slug":"mity","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/arbormundi.pl\/?page_id=96","title":{"rendered":"Mity i symbole"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tMotyw Ryby w staro\u017cytnym \u015bwiecie i w kulturach \u201epoga\u0144skich\u201d\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t19 czerwca 2026\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Na pocz\u0105tku opowiem bajk\u0119\u2026 Ale\u017c tak! To znakomity punkt wyj\u015bcia do podr\u00f3\u017cy poprzez tysi\u0105clecia, kt\u00f3ra poprowadzi nas szlakiem tylko jednego, ale niezwykle znacz\u0105cego w dziejach kultury symbolu: ryby. \u201eMieszka\u0144cy zameczku nad wod\u0105 patrzyli niech\u0119tnie, gdy kto\u015b \u0142owi\u0142 ryby w stawach lub rzekach doko\u0142a. A dlatego, \u017ce dawno temu rybak z\u0142owi\u0142 w stawie zamkowym ogromnego szczupaka. Rado\u015b\u0107 by\u0142a jeszcze wi\u0119ksza, gdy przy patroszeniu ryby okaza\u0142a si\u0119, \u017ce w jej wn\u0119trzno\u015bciach znajduje si\u0119 pier\u015bcie\u0144. By\u0142 wielce misternej roboty, wyrze\u017abiono na\u0144 znaki trudne do odczytania. Pier\u015bcie\u0144 zaniesiono panu zamku, kt\u00f3ry by\u0142 cz\u0142owiekiem uczonym, a nawet bieg\u0142ym w tajemnych praktykach. Nikt podobnego pier\u015bcienia przenigdy<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tWoda w tradycji i kulturze\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t15 czerwca 2026\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Najbardziej podstawowy czynnik w Naturze, rdze\u0144 wszelkich istot, warunek \u017cycia, sk\u0142adnik, bez kt\u00f3rego \u017cadne \u017cywe stworzenie nie mog\u0142oby funkcjonowa\u0107 \u2013 o czym mowa? Oczywi\u015bcie o wodzie! Zwyk\u0142ej, zdawa\u0142oby si\u0119 wodzie, kt\u00f3r\u0105 pijemy, kt\u00f3rej u\u017cywamy co dnia i kt\u00f3ra w naszym bytowaniu wydaje si\u0119 czym\u015b tak oczywistym, \u017ce w XXI wieku rzadko zastanawiamy si\u0119 nad jej niezb\u0119dno\u015bci\u0105, a tym mniej rozmy\u015blamy  o jej pradawnej symbolice. Inaczej jednak\u017ce by\u0142o w przesz\u0142o\u015bci. Ma\u0142o jest substancji, kt\u00f3ra obros\u0142a w tak donios\u0142e i powszechne na ca\u0142ym \u015bwiecie skojarzenia mityczne, symboliczne, rytualne, jak w\u0142a\u015bnie woda. Zaczniemy nasz przegl\u0105d od najstarszych wyobra\u017ce\u0144 wody uchwytnych w zapisach i<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tKraina mlekiem i miodem p\u0142yn\u0105ca\u2026 Mleko w mitach kultur \u015ar\u00f3dziemnomorza\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t15 czerwca 2026\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Kt\u00f3\u017c z nas nie zna powiedzonka o \u201ekrainie mlekiem i miodem p\u0142yn\u0105cej\u201d? Na zasadzie skojarzenia wyniesionego z lat dzieci\u0144stwa przywykli\u015bmy odnosi\u0107 niniejsze sformu\u0142owanie do pi\u0119knych ba\u015bni, a owa ba\u015bniowa kraina w naszych dzieci\u0119cych wyobra\u017ceniach sta\u0142a si\u0119 synonimem szcz\u0119\u015bcia, obfito\u015bci, dostatku\u2026. Rzadko jednak u\u015bwiadamiamy sobie, \u017ce obrazy, z jakimi spotykali\u015bmy si\u0119 w ba\u015bniach (tych \u201eklasycznych\u201d, jak ba\u015bnie braci Grimm) maj\u0105 histori\u0119 o wiele starsz\u0105, si\u0119gaj\u0105c\u0105 czas\u00f3w, w kt\u00f3rych nie ba\u015b\u0144, ale mit rz\u0105dzi\u0142 ludzk\u0105 \u015bwiadomo\u015bci\u0105 i by\u0142 \u201ematryc\u0105\u201d poszukiwania sensu rzeczywisto\u015bci. Trzeba zdawa\u0107 sobie spraw\u0119, \u017ce je\u015bli u\u017cyjemy s\u0142owa \u201emit\u201d w potocznym sensie, jako to\u017csamego z \u201enieprawd\u0105\u201d, nigdy nie dojdziemy do<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tSymbol w\u0119\u017ca \u2013 od w\u00f3d Prapocz\u0105tku po symbol uleczenia\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t23 lutego 2026\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

W dawno napisanym artykule dotycz\u0105cym symboliki w\u0119\u017ca stara\u0142am si\u0119 uj\u0105\u0107 temat poczynaj\u0105c od najstarszych mit\u00f3w i przedstawie\u0144 plastycznych, ale\u00a0 nie wiedzia\u0142am jeszcze \u2013 nikt nie wiedzia\u0142 \u2013 \u017ce czas powstania zaawansowanej kultury ludzkiej zaistnia\u0142ej\u00a0 na interesuj\u0105cym mnie obszarze \u015ar\u00f3dziemnomorza i okolic trzeba b\u0119dzie przesun\u0105\u0107 o\u2026 tysi\u0105ce lat! Dotyczy to tak\u017ce symbolu w\u0119\u017ca. O czym mowa? O odkryciu w Turcji prastarego kompleksu Gobekli Tepe. Odkryto tam mianowicie wiele ogromnych kolistych budowli, najpewniej kultowych, z charakterystycznymi s\u0142upami megalitycznymi w kszta\u0142cie litery T po\u015brodku o wadze dziesi\u0105tk\u00f3w ton. Na niekt\u00f3rych widniej\u0105 wizerunki zwierz\u0105t, na przyk\u0142ad lisa i s\u0119pa, owad\u00f3w, jak paj\u0105k, ale obecne<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tCykl Mity gwiezdne. Cz. I. Jak na g\u00f3rze, tak i na dole\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t4 listopada 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Cz\u0119sto zdarza\u0142o mi si\u0119 namawia\u0107 Czytelnik\u00f3w do przygl\u0105dania si\u0119 nocnemu niebu, aby lepiej pozna\u0107 proces tworzenia si\u0119 mit\u00f3w, jednak cho\u0107 taka obserwacja jest pomocna, to sama w sobie nie wystarczy. Trzeba wielu lat dociekliwych bada\u0144, by ustali\u0107, jak budowa\u0142a si\u0119 mitologia zwi\u0105zana z nocnym niebem i jaki kierunek tu zachodzi\u0142: czy opowie\u015bci mityczne \u201erzutowano w g\u00f3r\u0119\u201d,  poszukuj\u0105c form odpowiadaj\u0105cych tym z opowie\u015bci np. plemiennych, czy odwrotnie – sytuacja na gwie\u017adzistym niebie inspirowa\u0142a narracje, kt\u00f3re mityczn\u0105 sytuacj\u0105 \u201e\u015bci\u0105ga\u0142y\u201d na ziemi\u0119. Prawdopodobnie oba procesy zachodzi\u0142y r\u00f3wnocze\u015bnie, nak\u0142ada\u0142y si\u0119 na siebie, przenika\u0142y… Jedno jest pewne: zanim uporz\u0105dkowano system gwiezdny, tworz\u0105c odziedziczony przez nas<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\n\t\t\t
\"\"<\/div>\n\t\t<\/a>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\n\t\t\t\tPraocean i motyw sk\u00f3rzanego buk\u0142aka\t\t\t<\/a>\n\t\t<\/h3>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t18 pa\u017adziernika 2021\t\t<\/span>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t
\n\t\t\t

Ludzie od zawsze pragn\u0119li wiedzie\u0107 sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 \u015bwiat i jak jest zbudowany. Dla Sumer\u00f3w (IV, III tys. p.n.e.) podstawowym czynnikiem formotw\u00f3rczym byli An i Ki, gdzie An oznacza\u0142 niebo, a Ki ziemi\u0119. Z po\u0142\u0105cze\u0144 tych dw\u00f3ch czynnik\u00f3w (nieraz upostaciowionych) powstali bogowie, a wraz z nimi rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces r\u00f3\u017cnicowania byt\u00f3w i \u201estwarzania\u201d coraz to nowych istot. Wed\u0142ug Sumer\u00f3w \u015bwiat  mia\u0142 budow\u0119 strefow\u0105 (oczywi\u015bcie nie tylko Sumerowie tak uwa\u017cali, wiele r\u00f3\u017cnych lud\u00f3w postrzega\u0142o \u015bwiat jako z\u0142o\u017cony z kilku lub kilkunastu warstw). Rekonstruuj\u0105c budow\u0119 \u015bwiata wedle wierze\u0144 mezopotamskich za autorkami \u201eMitologii Mezopotamii\u201d K. \u0141yczkowsk\u0105 i K. Szarzy\u0144sk\u0105, mo\u017cna wyr\u00f3\u017cni\u0107, zaczynaj\u0105c od<\/p>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t\n\t\t\t\tCzytaj wi\u0119cej \u00bb\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/article>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t