![\"\"](\"https:\/\/arbormundi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/fraxinus-excelsior-844653_1920-1024x768.jpg\")
Jest drzewem, kt\u00f3re by\u0107 mo\u017ce nie ka\u017cdy potrafi odr\u00f3\u017cni\u0107, ale na pewno wszyscy o nim s\u0142yszeli. U nas rodzimy okazuje si\u0119 tylko jeden gatunek \u2013 jesion wynios\u0142y, natomiast dziesi\u0119\u0107 dalszych spotyka si\u0119 w uprawach. W umiarkowanej strefie p\u00f3\u0142kuli p\u00f3\u0142nocnej, a wi\u0119c tam gdzie drzewo to, rzadziej krzew, wyst\u0119puje, znanych jest oko\u0142o 65 jego gatunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n
Jesion od dawna ma du\u017ce znaczenie w kulturze ludzkiej. W mitach wielu staro\u017cytnych lud\u00f3w pojawia si\u0119 jako b\u00f3g, pe\u0142nomocnik boga<\/em> albo przynajmniej obdarzony bosk\u0105 moc\u0105<\/em>. Wiecznie zielony symbolizowa\u0142 w Europie P\u00f3\u0142nocnej nie tylko \u015bwiat bog\u00f3w, ale tak\u017ce ludzi i olbrzym\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W jednym z mit\u00f3w rzymskich natrafiamy na wzmiank\u0119 o pierwszych ludziach za czas\u00f3w Kronosa, kt\u00f3rzy prowadzili beztroski \u017cywot, odpoczywaj\u0105c w cieniu jesion\u00f3w. By\u0142 to tzw. z\u0142oty wiek<\/em>. W nast\u0119pnym, srebrnym wieku<\/em> ludziom stworzonym po raz drugi \u017cy\u0142o si\u0119 znacznie gorzej, a pod jesionem sk\u0142adali ofiary.<\/p>\n\n\n\n Po raz trzeci ludzi stworzy\u0142 Zeus \u2013 jak nale\u017cy si\u0119 domy\u015bla\u0107 \u2013 z jesion\u00f3w. Jesionowy lud<\/strong> odznacza\u0142 si\u0119 wyj\u0105tkow\u0105 waleczno\u015bci\u0105. To on wprowadzi\u0142 jesionowe dzidy, u\u017cywane w staczanych cz\u0119sto bojach.<\/p>\n\n\n\n Wed\u0142ug mitologii nordyckiej pierwszy m\u0119\u017cczyzna pochodzi\u0142 od jesionu, a pierwsza kobieta narodzi\u0142a si\u0119 z wi\u0105zu. Pokrewny mit skandynawski wspomina o trzech synach Borra i olbrzymki Bestli, nosz\u0105cych imiona: Odin, Vile i Ve. Pewnego dnia synowie, wychodz\u0105c z domu, ujrzeli dwa stoj\u0105ce obok siebie, pi\u0119kne i smuk\u0142e jesiony. Zapragn\u0119li stworzy\u0107 cz\u0142owieka. Odin tchn\u0105\u0142 w drzewo \u017cycie i da\u0142 im dusz\u0119 oraz cia\u0142a. Ville przekaza\u0142 rozum i ruch, a Ve \u2013 g\u0142os i wzrok. Nast\u0119pnie bogowie ci odziali ich i nazwali Ask i Embla. Tak oto m\u0119\u017cczyzna i kobieta zostali stworzeni r\u00f3wnocze\u015bnie.<\/p>\n\n\n\n Grecki epik Homer (VIII w. p.n.e.) podaje, \u017ce z jesionowego drzewa zosta\u0142a wykonana w\u0142\u00f3cznia Achillesa. Podarowa\u0142 j\u0105 jego ojcu, Peleusowi, centaur Chiron. Achilles zadawa\u0142 ni\u0105 \u015bmiertelne rany, a jednocze\u015bnie m\u00f3g\u0142 je tym or\u0119\u017cem leczy\u0107.<\/p>\n\n\n\n Jupiter, najwi\u0119kszy b\u00f3g Rzymian, lubi\u0142 \u2013 jak powszechnie s\u0105dzili zwykli \u015bmiertelnicy \u2013 przebywa\u0107 w jesionie. Natomiast grecki Eros mia\u0142 na pocz\u0105tku wykonywa z drewna jesionowego swoje mi\u0142osne strza\u0142y, a dopiero p\u00f3\u017aniej zast\u0105pi\u0142 je drewnem cyprysowym. Kto wie, czy nie st\u0105d w\u0142a\u015bnie wywodzi\u0142o si\u0119 przekonanie u walecznych Wiking\u00f3w, \u017ce strza\u0142a jesionowa zawsze trafia w cel i nawet najsilniejszy wiatr nie jest w stanie zmieni\u0107 toru jej lotu.<\/p>\n\n\n\n Staro\u017cytni Grecy uwa\u017cali drewno jesionowe za symbol si\u0142y i trwa\u0142o\u015bci. Celtowie traktowali jesion jako symbol trwa\u0142o\u015bci istnienia. Jesion pomaga\u0142 im zrozumie\u0107 miejsce, jakie zajmujemy w odwiecznym cyklu Wszech\u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n W ksi\u0119dze Izajasza (60, 13) jesion, obok ja\u0142owca, nazywany jest okaza\u0142o\u015bci\u0105 Libanu<\/em>. W \u015bredniowieczu na obrazach przedstawiaj\u0105cych Madonn\u0119 w dalekim tle cz\u0119sto malowano m\u0142ode jesiony, uwa\u017cane za drzewo godne szlacheckiego stanu.<\/p>\n\n\n\n Edda Starsza <\/em>\u2013 r\u0119kopis pochodz\u0105cy z XIII w., kt\u00f3ry zaigra\u0142 zbi\u00f3r staro skandynawskich pie\u015bni epickich opiewaj\u0105cych bog\u00f3w i bohater\u00f3w, wspomina o Drzewie \u015awiata \u2013 jesionie Yggrdasill \u2013 stanowi\u0142 centralny punkt germa\u0144skiego modelu \u015bwiata. By\u0142 osi\u0105 kosmosu, wok\u00f3\u0142 niego powsta\u0142 ca\u0142y wszech\u015bwiat.<\/p>\n\n\n\n Staro\u017cytni Teutonowie wierzyli, \u017ce ga\u0142\u0119zie Yggdrasilla okrywaj\u0105 ca\u0142\u0105 powierzchni\u0119 \u015bwiata. Drzewo mia\u0142o posiada\u0107 trzy pot\u0119\u017cne korzenie \u2013 przesz\u0142o\u015bci, tera\u017aniejszo\u015bci i przysz\u0142o\u015bci, zakotwiczone w otch\u0142ani (piekle). Z pnia Yggdrasilla, z kt\u00f3rego wierzcho\u0142ek przebywa w niebie wyrasta\u0142y trzy ogromne ga\u0142\u0119zie. \u015arodkowa utrzymywa\u0142a Ziemi\u0119 i przechodz\u0105c przez jej \u015brodek, wychodzi\u0142a z g\u00f3ry Asgard, na kt\u00f3rej siedzib\u0119 mieli bogowie. Ga\u0142\u0105\u017a ta dawa\u0142a cie\u0144 ca\u0142emu Kosmosowi. Jej li\u015bcie to chmury, a kwiaty i owoce to gwiazdy. Ga\u0142\u0119zi strzeg\u0142y Norny, boginie przeznaczenia. Ich zadaniem by\u0142o codzienne podlewanie Drzewa wod\u0105 z miodnego \u017ar\u00f3d\u0142a m\u0105dro\u015bci, daj\u0105cego pocz\u0105tek wodom ca\u0142ej Ziemi. Przy \u017ar\u00f3dle \u017cy\u0142 m\u0119drzec, kt\u00f3ry, tak jak \u017ar\u00f3d\u0142o, nazywa\u0142 si\u0119 Mirmir. To w\u0142a\u015bnie jemu Odyn, najwy\u017cszy b\u00f3g poga\u0144skich German\u00f3w, ofiarowa\u0142 swoje oko dla zdobycia magicznej wiedzy, poprzez napicie si\u0119 wody ze \u017ar\u00f3d\u0142a. Przy \u017ar\u00f3dle \u017cy\u0142y te\u017c dwa \u0142ab\u0119dzie \u2013 Ksi\u0119zy\u0107 i S\u0142o\u0144ce.<\/p>\n\n\n\n Drzewo roni\u0142o podobn\u0105 do miodu ros\u0119. Dawa\u0142a ona pokarm pszczo\u0142om. W ga\u0142\u0119ziach drzewa hasa\u0142y cztery jelenie, symbolizuj\u0105ce cztery wiatry. Na najwy\u017cszej ga\u0142\u0119zi siedzia\u0142 orze\u0142, strzeg\u0105cy porz\u0105dku na ca\u0142ej Ziemi i symbolizuj\u0105cy powietrze. Rad or\u0142owi udziela\u0142 jastrz\u0105b, siedz\u0105cy z kolei na jego Glowie i uosabiaj\u0105cy eter. \u0141\u0105cznikiem pomi\u0119dzy or\u0142em a lud\u017ami by\u0142a wiewi\u00f3rka. Biegaj\u0105c nieustannie po pniu w d\u00f3\u0142 i do g\u00f3ry, uosabia deszcz i \u015bnieg. Podstaw\u0119 Drzewa oplata\u0142 w\u0105\u017c \u2013 symbol tl\u0105cego si\u0119 w g\u0142\u0119bi ziemi ognia, d\u0105\u017c\u0105cego do opanowania ca\u0142ego \u015bwiata. Wiewi\u00f3rka usi\u0142owa\u0142a doprowadzi\u0107 do walki mi\u0119dzy or\u0142em a w\u0119\u017cem.<\/p>\n\n\n\n W cieniu Yggdrasilla odbywa\u0142y si\u0119 rady i s\u0105dy bog\u00f3w, w szczeg\u00f3lno\u015bci Odyna.<\/p>\n\n\n\n Bogowie przechodzili pod Drzewo przez t\u0119czowy most<\/p>\n\n\n\n Pod tym jesionem spoczywa\u0142 te\u017c r\u00f3g, w kt\u00f3ry mia\u0142 zad\u0105\u0107 Heimdal, b\u00f3g jasno\u015bci. D\u017awi\u0119k tego rogu oznacza\u0142by zmierzch bog\u00f3w, koniec czas\u00f3w, \u017cycia i \u015bwiat\u0142a. Mit jednak pociesza\u0142, \u017ce \u015bwiat odrodzi si\u0119, podobnie jak i Drzewo. Prze\u017cyje te\u017c dwoje ludzi, kt\u00f3rzy schroni\u0105 si\u0119 w jesionowym lesie. Dadz\u0105 oni pocz\u0105tek nowym mieszka\u0144com Ziemi.<\/p>\n\n\n\n Znacznie mniejsz\u0105 rol\u0119 odgrywa\u0142 jesion w mitologii s\u0142owia\u0144skiej. Nie traktowano go ani jako boga, ani jako boski dom, ale czczono w \u015bwi\u0119tych gajach. Drzewo by\u0142o uznawane za nadaj\u0105ce si\u0119 do okre\u015blenia jako \u015bwi\u0119te.<\/p>\n\n\n\n Z jesionem wi\u0105\u017c\u0105 si\u0119 liczne wierzenia wielu lud\u00f3w Europy i Ameryki P\u00f3\u0142nocnej. Przypisuje mu si\u0119 powszechnie korzystne wp\u0142yw na organizm cz\u0142owieka, odpoczywaj\u0105cego w jego cieniu. Dzisiaj powiedzieliby\u015bmy, \u017ce jesion posiada po prostu silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci bioenergetyczne. By\u0107 mo\u017ce dlatego tak bardzo ceniona jest klepka pod\u0142ogowa i jesionowa boazeria.<\/p>\n\n\n\n Ameryka\u0144scy Indianie utrzymuj\u0105, \u017ce przebywanie w pobli\u017cu tych drzew daje spok\u00f3j umys\u0142u, zrozumienie emocji i spokojne rozwi\u0105zywanie problem\u00f3w. A wszystko dzi\u0119ki temu, \u017ce jesion \u017cyje w harmonii z Ziemi\u0105 i lud\u017ami. Jest ro\u015blin\u0105 S\u0142o\u0144ca, a jego \u017cywio\u0142 \u2013 to woda.<\/p>\n\n\n\n Ba! Jesion zapewnia spok\u00f3j, nie tylko \u017cyj\u0105cym, ale i nieboszczykom. Jeszcze do niedawna wierzono, \u017ce zmar\u0142y, pochowany w jesionowej trumnie nie my\u015bli ju\u017c o odwiedzeniu swoich bliskich, a jego dusza zyskuje wieczny spok\u00f3j.<\/p>\n\n\n\n Przebywanie pod jesionem mo\u017ce by\u0107 natomiast niebezpieczne w czasie burzy, poniewa\u017c drzewo to odznacza si\u0119 w\u0142a\u015bciwo\u015bci\u0105 \u0142atwego przyci\u0105gania piorun\u00f3w. W\u015br\u00f3d ludzi utar\u0142o si\u0119 nawet powiedzenia, \u017ce pioruny lubi\u0105 zaleca\u0107 si\u0119 do jesion\u00f3w.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n Szczeg\u00f3lnie niebezpiecznie jest wtedy uci\u0105\u0107 pod drzewem drzemk\u0119.<\/p>\n\n\n\n U nas i w wielu krajach Europy, przeciwnie ni\u017c w mitach skandynawskich uwa\u017cano, \u017ce drzewo to posiada moc odstraszania w\u0119\u017cy. Sadzano je ch\u0119tnie przy domostwach. \u0179r\u00f3d\u0142o tych wierze\u0144, jak odnotowa\u0142 pisarz rzymski Pliniusz Starszy, autor dzie\u0142a Historia naturalis,<\/em> tkwi w staro\u017cytnym Rzymie, w kt\u00f3rym twierdzono, \u017ce w\u0119\u017ce unikaj\u0105 cienia rzucanego przez kor\u0119 jesionu. Polski przyrodnik i ksi\u0105dz w jednej osobie \u2013 Jan Krzysztof Kluk (1805), opieraj\u0105c si\u0119 na zagranicznych pismach podaje, \u017ce mi\u0119dzy jesionem a w\u0119\u017cami tak wiele jest nieprzyja\u017ani, i\u017c W\u0105\u017c nigdy nie odwa\u017cy si\u0119 przeczo\u0142ga\u0107 si\u0119 przez li\u015bcie jesionowe.<\/p>\n\n\n\n Gu\u015blarskim specyfikiem stosowanym w ukoszeniu przez w\u0119\u017ca by\u0142 sok wyci\u015bni\u0119ty z jesionowych li\u015bci. Nale\u017ca\u0142o trzy razy obmy\u0107 ran\u0119 tym sokiem i powtarza\u0107 okazjonaln\u0105 formu\u0142\u0119, nakazuj\u0105c jadowi opuszczenie cia\u0142a osoby uk\u0105szonej.<\/p>\n\n\n\n Jesion oddala\u0142 od mieszka\u0144 nie tylko w\u0119\u017ce, ale i z\u0142e duchy, upiory i w og\u00f3le \u2013 z\u0142e moce. W okolicach Berna (Szwajcaria) broniono si\u0119 przed z\u0142o\u015bliwymi duchami w ten spos\u00f3b, \u017ce w ulubionych miejscach ich przebywania, to jest w najbli\u017cszych od domu zakr\u0119tach drogi, gdzie lubi\u0142y p\u0142oszy\u0107 konie i wywraca\u0107 pojazdy, sadzono jeden lub kilka jesion\u00f3w. Dom przed z\u0142ym <\/em>chroni\u0142 tak\u017ce jesionowy pr\u0119t, umocowany nad drzwiami. Ciekawe, \u017ce kija jesionowego u\u017cywa\u0142y tak\u017ce czarownice przy sporz\u0105dzaniu miot\u0142y. Ochronnym zakl\u0119ciem przed wied\u017amami by\u0142a wszak\u017ce noszona na piersi zielona kora jesionu.<\/p>\n\n\n\n W europejskim folklorze jesion by\u0142 uwa\u017cany za drzewo posiadaj\u0105ce w\u0142a\u015bciwo\u015bci magiczne. Jego drewno nadawa\u0142o si\u0119 do wykonania r\u00f3\u017cd\u017cki, wykorzystywanej g\u0142\u00f3wnie w magii leczniczej. W Podr\u0119czniku magii<\/em>, wydanym w ko\u0144cu XIX w. w Dublinie, w\u015br\u00f3d r\u00f3\u017cnych zakl\u0119\u0107 ro\u015blinnych spotykamy tak\u017ce zakl\u0119cie jesionu: jesion demony dzienne zamieszkuj\u0105, przeznaczeniem drzewo to rz\u0105dzi\u0107 podobno potrafi. Mocm i powabom poezji sprzyja, swobodzi ducha, moc wielk\u0105 przy tym posiadaj\u0105c. \u017b\u0105dze cielesne czarem jesionu przywo\u0142asz, przeczucia intuicji prawdziwej na jesion zaklinaj\u0105c wzbudzisz. Jesionu magia w kr\u0119gu dobrze s\u0142u\u017cy, wi\u0119\u017a wzajemn\u0105 towarzyszy umacniaj\u0105c<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Drzewo to mo\u017ce by\u0107 r\u00f3wnie\u017c zwiastunem ko\u0144ca kl\u0105twy. Jako przyk\u0142ad niech pos\u0142u\u017cy tu przypadek kl\u0105twy rzuconej w XVI w. przez opata Cambuskennetha na rodzin\u0119 Mar, jedn\u0105 z najstarszych w Szkocji. Kres jej dzia\u0142ania mia\u0142o obwie\u015bci\u0107 wyro\u015bni\u0119cie m\u0142odego jesionu z kamieni.<\/em> I tak te\u017c si\u0119 sta\u0142o, gdy w pierwszej po\u0142owie XIX w. jesion wyr\u00f3s\u0142 na dachu wie\u017cy.<\/p>\n\n\n\n Celtowie, kt\u00f3rzy czcili drzewa i gaje jesionowe, za pomoc\u0105 kory jesionu \u015bci\u0119tego w \u015bwi\u0119toja\u0144sk\u0105 noc tamowali krew i goili rany. Na Wyspach Brytyjskich chory dzieci leczono w ten spos\u00f3b, \u017ce przeci\u0105gano je przez rozszczepienie w pniu jesionu.<\/p>\n\n\n\n Wa\u017cnym surowcem magicznym s\u0105 li\u015bcie jesionu. Rozrzucone na cztery strony \u015bwiata, chroni\u0105 dom lub konkretne miejsce. W\u0142o\u017cone pod poduszk\u0119 sprowadzaj\u0105 wieszcze sny. Umieszczone pod prze\u015bcierad\u0142em potrafi\u0105 pogodzi\u0107 sk\u0142\u00f3conych ma\u0142\u017conk\u00f3w. W Sielance Szymona Szymonowica Czary <\/em><\/strong>\u017cona, usi\u0142uj\u0105c sprowadzi\u0107 niewiernego m\u0119\u017ca, pali mi\u0119dzy innymi jesionowe li\u015bcie. Utrzymywano niegdy\u015b, \u017ce nosz\u0105c li\u015b\u0107 jesionu, \u0142atwiej jest pozyska\u0107 wzgl\u0119dy drugiej p\u0142ci.<\/p>\n\n\n\n Trzema gar\u015bciami jesionowych li\u015bci narwanych z zamkni\u0119tymi oczami o p\u00f3\u0142nocy, przy pe\u0142ni ksi\u0119\u017cyca, a tak\u017ce trzema k\u0119sami odgryzionej kory usuwano dawniej dolegliwo\u015bci \u017co\u0142\u0105dka spowodowane z\u0142ym spojrzeniem. Wywar sporz\u0105dzony z tych samych surowc\u00f3w i w ten sam spos\u00f3b pozyskanych mia\u0142 r\u00f3wnie\u017c moc u\u015bmierzania reumatycznych b\u00f3l\u00f3w. W niemieckiej szwajcarskiej i rosyjskiej medycynie ludowej wywary z li\u015bci jesionu s\u0105 do dzisiaj stosowane w reumatyzmie. (\u2026)<\/p>\n\n\n\n Jesionu u\u017cywa si\u0119 r\u00f3wnie\u017c do robienia leczniczych p\u0105czk\u00f3w mocy<\/em>, woreczk\u00f3w i amulet\u00f3w. Krzy\u017c wyrze\u017abiony w jesionowym drewnie ma moc chronienia przed utoni\u0119ciem, jest te\u017c u\u017cywany w rytua\u0142ach zwi\u0105zanych z wod\u0105 i morzem<\/p>\n\n\n\n Drzewo to wykorzystywano tak\u017ce przy pozbywaniu si\u0119 brodawek. Nak\u0142uwano je szpilk\u0105, kt\u00f3r\u0105 wcze\u015bniej trzeba by\u0142o wbi\u0107 w jesion. Nale\u017ca\u0142o przy tym wym\u00f3wi\u0107 odpowiedni\u0105 formu\u0142k\u0119 polecaj\u0105c\u0105 odkupienie<\/em> przez drzewo usuwanej brodawki.<\/p>\n\n\n\n W\u015br\u00f3d ludu d\u0142ugo by\u0142 praktykowany zwyczaj polegaj\u0105cy na tym, \u017ce gdy rodzice pragn\u0105, by nowo narodzone dziecko zosta\u0142o dobrym \u015bpiewakiem, niekoniecznie operowym, powinni zakopa\u0107 pod jesionem pierwsze obci\u0119te paznokcie.<\/p>\n\n\n\n Wiele zalet magicznych i zielarskich jesionu znali Piktowie, tajemnicze plemi\u0119 ma\u0142ych ludzi, kt\u00f3rzy zostali wyparci w g\u00f3ry Brytanii, Szkocji i Irlandii przez wi\u0119kszy lud. Legenda m\u00f3wi, \u017ce jeszcze dzisiaj mo\u017cna ich ujrze\u0107 w miejscu, gdzie rosn\u0105 obok siebie g\u0142\u00f3g, d\u0105b i jesion. Noszenie ze sob\u0105 kawa\u0142eczka drewna jesionu lub jego li\u015bci pozwala z kolei dotrze\u0107 do tajemniczego jednoro\u017cca.<\/p>\n\n\n\n Szans\u0119 na takie spotkanie zwi\u0119ksza spanie w \u0142\u00f3\u017cku wykonanym z jesionowych desek.<\/p>\n\n\n\n Chrust jesionowy stanowi jeden z dziesi\u0119ciu sk\u0142adnik\u00f3w s\u0142u\u017c\u0105cych do rozpalenia druidycznego ognia w \u015bwi\u0119to Baltaine (1 Maja), a tak\u017ce w \u015bwi\u0119to Yule, zwi\u0105zane z przesileniem zimowym i narodzinami S\u0142o\u0144ca (oko\u0142o 21 grudnia). W tym ostatnim przypadku cze\u015b\u0107 oddaje si\u0119 \u017cywym jesionom przez dekorowanie ich pni ostrokrzewem, jemio\u0142\u0105 i bluszczem. Pod drzewem uk\u0142ada si\u0119 prezenty w postaci jab\u0142ecznika i ciasteczek. Zapalane s\u0105 r\u00f3wnie\u017c cztery \u015bwiece, w cztery strony \u015bwiata.<\/p>\n\n\n\n \u015awiadectwem wi\u0119zi cz\u0142owieka z jesionem jest te\u017c pochodzenie od nazwy tego drzewa wielu nazw topograficznych i (\u2026) nazwisk. <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Autorem artyku\u0142u jest Piotr Bajko. Przedruk z periodyku „Nieznany \u015awiat” Uwa\u017cano je za symbol si\u0142y i trwa\u0142o\u015bci, ro\u015blin\u0119 S\u0142o\u0144ca. \u017byje w harmonii z Ziemi\u0105 i lud\u017ami, posiada silne w\u0142a\u015bciwo\u015bci bioenergetyczne. Radiesteci twierdz\u0105, \u017ce li\u015bcie jesionu skutecznie wyt\u0142umiaj\u0105 promieniowanie stref geopatycznych, a liczne wierzenia g\u0142osz\u0105, \u017ce drzewo to chroni przed z\u0142ymi duchami i mocami. Jego symboliczne […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2077,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[12],"tags":[],"class_list":["post-2074","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-polecam"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2074","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2074"}],"version-history":[{"count":6,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2074\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3075,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2074\/revisions\/3075"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2077"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2074"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2074"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2074"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/arbormundi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/Drzewo-Ygrasil.-Oplata-ramionami-caly-swiat.-Za-B.L.-Molyneaux-Sekrety-ziemi-s.-90.jpg\")
![\"\"](\"https:\/\/arbormundi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/fraxinus-excelsior-844544_1920-1024x768.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n