![\"\"](\"https:\/\/arbormundi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/08\/Scan-1-835x1024.jpg\")
NA nie pojawi\u0142 si\u0119 w pr\u00f3\u017cni \u2013 wiele musia\u0142o zosta\u0107 uczynione, i r\u00f3wnie wiele \u201eodczynione\u201d, by mog\u0142y pojawi\u0107 si\u0119 elementy \u201enowego paradygmatu\u201d. Nowe rozwi\u0105zania pojawiaj\u0105 si\u0119 zazwyczaj, gdy stare przestaj\u0105 wystarcza\u0107, gdy narasta prze\u015bwiadczenie o wyczerpaniu si\u0119 dotychczasowych idei i form. \u015awiadomo\u015b\u0107 kryzysu kultury euroameryka\u0144skiej musi i tutaj by\u0107 koniecznym punktem wyj\u015bcia. Zreszt\u0105 ta \u015bwiadomo\u015b\u0107 nie ogranicza si\u0119 do ostatnich dziesi\u0119cioleci \u2013 po I Wojnie \u015awiatowej, szok ni\u0105 wywo\u0142any by\u0142 przyczyn\u0105 wy\u0142onienia si\u0119 np. ruchu dadaistycznego, a potem surrealizmu. Ruch kontestacji lat 60. tworzyli ludzie urodzeni w latach tu\u017c powojennych, dla kt\u00f3rych \u2013 szczeg\u00f3lnie w Europie, a \u201enajszczeg\u00f3lniej\u201d w Niemczech \u2013 tragedia wojenna poprzedniego pokolenia wydawa\u0142a si\u0119 \u015bwiadczy\u0107 o upadku warto\u015bci tradycyjnych (jak \u017cy\u0107 po \u201eepoce piec\u00f3w\u201d?).<\/p>\n\n\n\n
I pami\u0119tajmy te\u017c, \u017ce w kulturze zawsze mamy do czynienia z krzy\u017cuj\u0105cymi si\u0119 czynnikami, oddzia\u0142ywaniami, okoliczno\u015bciami, \u017caden fakt nie pozostaje tak naprawd\u0119 w izolacji, cho\u0107by\u015bmy nawet nie byli \u015bwiadomi wszystkich zwi\u0105zk\u00f3w. Pr\u00f3b przezwyci\u0119\u017cenia \u201estarego paradygmatu\u201d by\u0142o wiele, tylko \u017ce stanowi\u0142y one raczej jednostkowe lub ograniczone do ma\u0142ego \u015brodowiska dzia\u0142ania. NA natomiast ma ambicj\u0119 sta\u0107 si\u0119 wielka alternatyw\u0105. I wbrew pozorom – posiada pewn\u0105 \u201estruktur\u0119\u201d.<\/p>\n\n\n\n
Z drugiej strony jest on tylko jedn\u0105 z mo\u017cliwych odpowiedzi na kryzys, ale s\u0105 ni\u0105 r\u00f3wnie\u017c inne nurty, jak np. postmodernizm. Zreszt\u0105 od astrofizyki, po rozwi\u0105zania literackie wida\u0107 \u201enowe\u201d rozwi\u0105zania, w kt\u00f3rych model pozytywistyczny i mechanistyczny ostatecznie odsy\u0142amy do lamusa.<\/p>\n\n\n\n
Tworzenie nowej wizji z natury rzeczy nie opiera si\u0119 na od razu wypracowanych koncepcjach \u2013 \u201esystem\u201d budowany jest z element\u00f3w, kt\u00f3re s\u0105 do dyspozycji. W miar\u0119 przebudowywania i przybywania element\u00f3w pojawiaj\u0105 si\u0119 innowacje, a nawet kontr-propozycje \u2013 w swoistym sprz\u0119\u017ceniu zwrotnym. Wystarczy przypomnie\u0107, jak budowa\u0142o si\u0119 chrze\u015bcija\u0144stwo \u2013 czy\u017c nie by\u0142o u swych pocz\u0105tk\u00f3w synkretyczne: z\u0142o\u017cone z element\u00f3w judaistycznych, egipskich, greckich, perskich? To raczej og\u00f3lna prawid\u0142owo\u015b\u0107, nie specyfika NA.<\/p>\n\n\n\n
Od za\u0142o\u017ce\u0144 kosmologicznych, ontologicznych, aksjologicznych zale\u017cy spos\u00f3b widzenia pa\u0144stwa, spo\u0142ecze\u0144stwa, cz\u0142owieka, ba \u2013 zale\u017c\u0105 nawet… nasze my\u015bli. My\u015bl mo\u017ce stwarza\u0107 \u201enowe\u201d, ale na co dzie\u0144 zale\u017cy od naczelnej koncepcji, od tego j a k nauczyli\u015bmy si\u0119 my\u015ble\u0107 o \u015bwiecie. A spos\u00f3b my\u015blenia o \u015bwiecie warunkuje my\u015blenie o nas samych.<\/p>\n\n\n\n
New Age jest propozycj\u0105 ca\u0142o\u015bciow\u0105, obejmuj\u0105c\u0105 wszystkie te sfery<\/strong>, kt\u00f3re pozostaj\u0105 wobec siebie w zale\u017cno\u015bci funkcjonalnej, jak w ka\u017cdym innym wielkiej formacji kulturowej. Ma swe ugruntowanie filozoficzne stwarzaj\u0105ce perspektyw\u0119 dla dzia\u0142a\u0144 bli\u017cszych praktyce codziennej \u2013 jak to jest np. w przypadku wegetarianizmu, kt\u00f3ry nie jest oderwanym dziwactwem, ale konsekwencj\u0105 przyj\u0119cia pewnej racji og\u00f3lniejszej.<\/p>\n\n\n\n Spr\u00f3bujmy zatem odnale\u017a\u0107 pewien sp\u00f3jny obraz New Age, cz\u0119sto gubiony w opisach krytycznych na rzecz opisywania jego cz\u0105stkowych realizacji. <\/p>\n\n\n\n 1.<\/strong> New Age odrzuca obraz statycznego, mechanistycznego wszech\u015bwiata. Dlatego zaadaptowa\u0142 teorie podkre\u015blaj\u0105ce dynamiczny charakter kosmosu. Strumie\u0144, proces zast\u0105pi\u0142o poj\u0119cie zbioru element\u00f3w. We wsp\u00f3\u0142czesnych teoriach fizyki (tzw. mechaniki kwantowej) szuka si\u0119 te\u017c potwierdzenia niekt\u00f3rych tez staro\u017cytnych filozofii (por. buddyjskie poj\u0119cie \u201estrumienia dharm\u201d, czy prawo \u201ewsp\u00f3\u0142zale\u017cnego powstawania\u201d).<\/p>\n\n\n\n 2.<\/strong> Obraz kosmosu \u201e\u017cywego\u201d, dynamicznego, ewoluuj\u0105cego pozwala przyj\u0105\u0107 model \u017bycia jako fenomenu Przemian (st\u0105d wynika zainteresowanie T. de Chardin, por. te\u017c tezy K. Wilbera w pracach: Eksplozja \u015bwiadomo\u015bci<\/em> czy Kr\u00f3tka historia wszystkiego<\/em>). Pozwala te\u017c dostrzec swoist\u0105 relacj\u0119 mi\u0119dzy kosmosem a cz\u0142owiekiem, w istocie b\u0119d\u0105cych przejawem tej samej si\u0142y tworz\u0105cej i ewoluuj\u0105cej (w znaczeniu raczej indyjskiej szko\u0142y sankji <\/em>ni\u017c darwinizmu).<\/p>\n\n\n\n To zatem, \u017ce NA wch\u0142on\u0105\u0142 niekt\u00f3re zasadnicze koncepcje Wschodu ma przyczyn\u0119 w tym, \u017ce bardziej odpowiadaj\u0105 one tej filozofii \u017bycia-procesu. Na innym \u201eni\u017cszym\u201d poziomie relacyjno\u015b\u0107 kosmos-cz\u0142owiek stwarza pole dla renesansu alchemii i magii. <\/p>\n\n\n\n 3.<\/strong> \u015awiat w uj\u0119ciu NA jawi si\u0119 mniej jako zestaw form materialnych, a bardziej jako pulsuj\u0105ca energia, kt\u00f3ra ma zdolno\u015b\u0107 przejawiania si\u0119 na ka\u017cdy spos\u00f3b: \u201ezag\u0119szczona\u201d – jako materia, ale r\u00f3wnie\u017c jako… Umys\u0142. Wedle s\u0142\u00f3w pewnego fizyka wszech\u015bwiat zaczyna bardziej przypomina\u0107 My\u015bl (albo Umys\u0142) ni\u017c Maszyn\u0119<\/strong>. Tym samym \u015bwiat daje si\u0119 inaczej ni\u017c dot\u0105d okre\u015bli\u0107, nie tylko za pomoc\u0105 \u015brodk\u00f3w racjonalnych, ale te\u017c poprzez empatie, intuicj\u0119, wgl\u0105d. Cz\u0142owiek jest cz\u0119\u015bci\u0105 \u017cyj\u0105cej ca\u0142o\u015bci i zanurzony w niej mo\u017ce postrzega\u0107 siebie i \u015bwiat w tej samej p\u0142aszczy\u017anie; poj\u0119cia \u201ewewn\u0105trz\u201d i \u201ezewn\u0105trz\u201d zdaj\u0105 si\u0119 nie mie\u0107 kategorialno\u015bci koniecznej dla poznawania. Jedno\u015b\u0107 \u015bwiata (a NA jest \u015bwiatopogl\u0105dem monistycznym) pozwala uciec si\u0119 do takich form poznawczych, kt\u00f3re obejmuj\u0105 na r\u00f3wnych prawach przedmiot i podmiot. Poznaj\u0105c siebie, poznajemy \u015bwiat. To problem epistemologii. Z punktu widzenia racjonalizmu, kt\u00f3rego konsekwencj\u0105 jest postulat obiektywnego<\/em> opisu jest to podejrzana mistyka \u2013 ale z punku widzenia monisty jest wewn\u0119trznie \u201elogiczne\u201d. <\/strong><\/p>\n\n\n\n 4.<\/strong> Dynamizm, ewolucja, zmienno\u015b\u0107 form \u2013 wszystkie te poj\u0119cia-klucze sprawiaj\u0105, \u017ce inaczej sytuuje si\u0119 wobec uniwersum cz\u0142owiek<\/strong>. Nie jest zatem (a przynajmniej nie tylko) raz dan\u0105 form\u0105 bytuj\u0105c\u0105 w jednorazowo stworzonym kosmosie, lecz stanowi przejaw wiecznie zmieniaj\u0105cej si\u0119 Rzeczywisto\u015bci (w istocie swej \u2013 sakralnej). Dlatego NA si\u0119gn\u0105\u0142 po koncepcj\u0119 reinkarnacji<\/strong>, kt\u00f3ra jest swoistym \u201eprocesem w procesie\u201d (kosmicznym) dotycz\u0105cym nas, ludzi.<\/p>\n\n\n\n 5.<\/strong> To, co wydaje si\u0119 najbardziej charakterystyczne dla NA, to powtarzaj\u0105cy si\u0119 w ka\u017cdej niemal publikacji postulat doskonalenia si\u0119, samorealizacji, samowiedzy, a poj\u0119cie transformacji \u015bwiadomo\u015bci<\/em><\/strong> to jedna z czo\u0142owych tez swoistej wodnikowej antropologii. Dlaczeg\u00f3\u017c mia\u0142oby by\u0107 inaczej? Ewoluuj\u0105cy ku doskona\u0142o\u015bci \u015bwiat (por. punkt Omega u T. de Chardin) implikuje obraz ewoluuj\u0105cego, \u201ewzrastaj\u0105cego\u201d cz\u0142owieka… Trudno nie przyzna\u0107, \u017ce to zorientowanie (nomen omen) na samodoskonalenie si\u0119 i \u201eposzerzanie \u015bwiadomo\u015bci\u201d ma tradycje orientalne. Przy czym samorozw\u00f3j nie znaczy tu rozwoju ego, przeciwnie \u2013 dopiero jego zniweczenie prowadzi do prawdziwej wiedzy o tym \u201ekim jestem\u201d. Rozw\u00f3j \u2013 transgresja ego \u2013 o\u015bwiecenie \u2013 przeb\u00f3stwienie \u2013 to jakby etapy procesu. <\/p>\n\n\n\n 6.<\/strong> Cz\u0142owiek zyska\u0142 wymiar wieloaspektowej istoty, przenikni\u0119tej \u015bwiadom\u0105 energi\u0105, o bardziej skomplikowanej strukturze, nie b\u0119d\u0105cej bowiem tylko po\u0142\u0105czeniem ducha i cia\u0142a, lecz ca\u0142ym kompleksem sk\u0142adnik\u00f3w. Nie jednorodna dusza, ale raczej wielopoziomowa ja\u017a\u0144<\/strong> ma stanowi\u0107 now\u0105 charakterystyk\u0119 cz\u0142owieka. NA si\u0119ga zatem do orientalnych lub gnostyckich tradycji, tam gdzie ow\u0105 wielowymiarowo\u015b\u0107 i wielopoziomowo\u015b\u0107 si\u0119 dostrzega i porz\u0105dkuje (m\u00f3wi si\u0119 zatem o ciele eterycznym astralnym, mentalnym, duchowym, wreszcie nirwanicznym, o Czystym Umy\u015ble).<\/p>\n\n\n\n 7.<\/strong> Taka wizja, cz\u0142owiek nie podzielonego miedzy ducha i materi\u0119, ale wielowymiarowego, a przy tym zharmonizowanego poci\u0105ga za sob\u0105 pojecie holizmu<\/strong>. W tym obszarze mieszcz\u0105 si\u0119 zainteresowania alternatywnymi formami leczenia \u2013 nie leczy si\u0119 bowiem organu, lecz ca\u0142ego cz\u0142owieka, w kt\u00f3rym zosta\u0142a zak\u0142\u00f3cona r\u00f3wnowaga. A skoro cz\u0142owiek to nie mechanizm o\u017cywiony dusz\u0105, ale po\u0142\u0105czenie wielu sprz\u0119\u017conych ze sob\u0105 p\u0142aszczyzn, mo\u017cna oddzia\u0142ywa\u0107 na wiele z nich r\u00f3wnocze\u015bnie (st\u0105d bioterapia, tzw. passy, reiki, a nawet tzw. pozytywne my\u015blenie). <\/p>\n\n\n\n 8.<\/strong> NA si\u0119ga zatem do wielu tradycji, poniewa\u017c pasuj\u0105 one do \u201esiatki\u201d. Jest pr\u00f3b\u0105 zbudowania wewn\u0119trznie niesprzecznej wizji uniwersum, propozycj\u0105 \u2013 wbrew pozorom \u2013 przynajmniej na g\u0142\u0119bszym poziomie, w ambitniejszych uj\u0119ciach, przemy\u015blan\u0105 i celow\u0105 (przy czym jest to nie tylko propozycja \u015bwiatopogl\u0105dow\u0105, ale i w pewnej mierze strukturalna).<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" (Tek\u015bcik zamieszczony na stronie racjonalista.pl, powsta\u0142y przed studiami antropologicznymi i napisaniem pracy dyplomowej, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 kanw\u0105 dla ksi\u0105\u017cki o New Age i transformacji \u015bwiadomo\u015bci. Ale nakre\u015bla w skr\u00f3cie podstawowe idee Nowej Ery, mo\u017ce zatem okaza\u0107 si\u0119 przydatny) New Age jest faktem, czy chcemy tego czy nie. W USA i Europie Zachodniej wiele element\u00f3w tego […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":2171,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[],"class_list":["post-2664","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-new-age"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2664","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=2664"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2664\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3222,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/2664\/revisions\/3222"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/2171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=2664"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=2664"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/arbormundi.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=2664"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}![\"\"](\"https:\/\/arbormundi.pl\/wp-content\/uploads\/2021\/07\/human-5003531_1920-1024x1024.jpg\")